جذابیت های سینما برای نوجوانان و جوانان – دکتر مهدی اسماعیلی الموتی
جذابیت های سینما برای نوجوانان و جوانان ،چگونگی ورود و آموزش رشته های مختلف سینما و بررسی مسائل و مشکلات پیش رو
تحقیق و نگارش : دکتر مهدی اسماعیلی الموتی
سوابق فعالیت هنری : بازیگر ، نویسنده وکارگردان فیلم های کوتاه و نیمه بلند داستانی و مستند
مقدمه :
سینما که از لحاظ تاریخی، دومین وسیله ارتباط جمعی و هفتمین هنر به شمار میرود، اولین وسیله ارتـباطی است که با جان بخشیدن به تصاویر، ویژگی اساسی خود را از رسانه قبلی و رسانههای بعدی متمایز ساخته است و آن «تصویر متحرک» است.این وسیله ارتباط جمعی، با مطبوعات که قرنها پیش از آن پدیـدار گـردیده است و رادیو و تلویزیون که به دنبال آن پدید آمدهاند، تفاوتهای فراوان دارد؛ بهطور کلی سینما یک وسیله ارتباطی و انتشاری تصویری است که برای انسان جـنبه سـرگرمکننده دارد و بیش از آنکه به افزایش مـعلومات و آگـاهیهای او توجه داشته باشد، به پرکردن اوقات فراغت وی میپردازد. البته این بدان معنی نیست که این رسانه، نقش و سهمی در ارتقاء سطح دانایی و آگاهی مـردم نـدارد، بلکه فلسفه وجودی و بیـشترین کـارکرد سینما، کارکرد تفریحی و سرگرمکنندگی است.
بـاید در نظر داشت که سینما از جهات گوناگون فرهنگی در جوامع معاصر مقام مهمی دارد و به اشاعه اندیشهها و توسعه معلومات انـسانی کمک فراوان میکند و چون این رسانه، تصویر و صوت را درهم میآمیزد و از صـنعت و هـنر مـایه میگیرد، تأثیرش در اذهان و نفوس بسیار شدید است.سینما که برآیند واقعیات زندگی، هـنر، تـخیلات و ذهنیات سازندگان آن است، بیش از دیگر وسایل ارتباط جمعی تحت تأثیر خصوصیات فرهنگی مـلی قـرار دارد.
صـنعت سینما، در طول عمر یک صد ساله خود، تغییرات و پیشرفتهای بسیاری داشته است؛ با این حـال سینما، محدودیتهایی را نیز دارا است. به عنوان مثال سینما تنها وسیله ارتباطی است کـه نمیتواند به محیط صـمیمانه کـانون خانوادگی وارد شود و انسان جهت دسترسی به آن باید از خانه خارج شود و برای تماشای آن وقت صرف کند، مگر آنکه از طریق تلویزیون که مهمترین رقیب آن است، مورد استفاده قرار گیرد.
فیلمهای سینمایی رسانه جـدیدی بـودند که در قرن حاضر به وجود آمدند و بهطور فزایندهای بهویژه بعد از جنگ جهانی اول تا نیمه دهه ۱۹۲۰، مـیلیونها خـانواده هر هفته به تماشای فیلم روی میآوردند،که در میان آن مخاطبان، ۴۵ میلیون کودک و نـوجوان زیـر ۱۴ سال نیز وجود داشت و قطعا قابل درک اسـت کـه والدیـن عمیقا درباره تأثیرات بالقوه مضر این فـیلمها نـگران باشند.
تاثیرات شگرف سینما برکودکان ، نوجوانان و جوانان و مسائل پیش روی آنها
فیلمها تأثیراتی مستقیم، آنی و گسترده بر مخاطبین به ویژه نوجوانان و جوانانی که آن ها را میبینند دارنـد. تاثیرات ، عمدتا دارای دو مـحور اسـاسی می باشد: بخش عظیمی از آن مضامین فیلمها، تأثیرات فیلمهای سـینمایی بـر روی نوجوانان؛
و بخش دیگر آن، بـا الهـام از نظریه اسـتفاده و بـهرهمندی و سـایر نظریههایی که مخاطب را «فـعال» در نظر میگیرند، به میزان، نحوه و نوع استفاده و بهرهمندیهای نوجوانان و جوانان از رسانههای تصویری می باشد.
البته عـواملی همچون سن، جنس و میزان رشد جـنسی، مـوقعیت اجـتماعی و اقـتصادی، سـطح تحصیلات و میزان بـهره هـوشی تماشاگر در میزان رفتن به سینما و همچنین نوع و کیفیت انتخاب فیلم موثر می باشد.
نوجوانان و جوانان به دو دلیل مهم به سینما میروند و از فیلمهای روی پرده استقبال میکنند: دلیل اول این است که میخواهند از واقعیات زندگی روزمره بگریزند و دلیل دوم این است که اشتیاق فـراوان دارند تا به این وسیله با آنچه خارج از دنیای محدود ایشان قرارگرفته (زندگی حقیقی روزمره) بیشتر و بهتر آشنا شوند. بههرحال استقبال شگرف نوجوانان و جوانان از سینما، نشانگر جذابیت بسیار این رسـانه تـصویر متحرک برای آن ها بوده و موجب شده تا توجه صاحبنظران و محققان علوم اجتماعی به این پدیده نوظهور و تأثیرات آن بر زندگی نوجوانان وجوانان جلب شود.
از مطالعات مختلف چنین برمیآید که از لحاظ درک عقلی و سنجش عاطفی فیلم سینمایی و اثراتی که سینما در تربیت عقلی-عاطفی و اخلاقی نوجوانان و جوانان دارد، پنج گروه سنی میتوان تشخیص داد که چهارمین گروه آن نوجوانان تـا ۱۵ سـاله هستند. نوجوانی در عین آنکه با توجه به جهان محسوس برونی همراه است مقارن با رشد شخصیت و اشتغال خاطر شخص با زندگی و کشمکشهای درونی خویش است.
نوجوان نسبت به جنبه تـخیلی و افـسانهای سینما هـوشیاری دارد. با وجود این، دوستدار سینماست و نه فقط موضوع فیلم و داستان آن را درمییابد، بلکه قادر به فهم پیام اصلی و معنای درونـی فیلم میشود. در عین حال نوجوان به دو دسته فیلم بیش از همه عـلاقه حـاصل مـیکند: نخست فیلمهایی که ارتباطی با آزمایش خود او از زندگی دارد و دوم فیلمهایی که به زندگی بزرگسالان مربوط است و نوجوان مـیتواند بـا دیدن آن ها جهان بزرگسالان را که مورد کنجکاوی شدید وی است، بشناسد. در همین دوره ۱۳-۱۵ سالگی اسـت کـه نـوجوان مجذوب ارزشهای عالی معنوی و فرهنگی چون مذهب، جمال، آرمانهای اخلاقی، وطنپرستی و مانند آن میشود. عشق و امـور جنسی در فیلمها بسیار مورد توجه نوجوانان قرار میگیرد و بدیهی است که چون نـوجوانان با وجود رشد قـوه قـضاوت، از جهت عاطفی شدیدا تحت تأثیر سینما قرار میگیرند و تلقین پذیرند، فیلم بد و خوب، اثر بد و خوبروی آنان میگذارد؛ خصوصا که قهرمان پرستی و هنر پیشه دوستی در این سنین به اوج کمال میرسد و پیروی از سرمشقهای سـینمایی ممکن است منجر به نتایج نامطلوب یا مطلوب شود.
بنابراین از ۱۲،۱۳ سالگی به بعد، یعنی از زمانی که نوجوان با شور خاص خویش ماجرای فیلم را به دیدهدل میبیند و به گوش جان میشنود و بـا قـهرمانان میجوشد، سینما اهمیتی خاص مییابد. به اعتقاد بسیاری از صاحبنظران، دنیای فیلم در این دوران چنان در شخصیت نوجوان موثر میافتد که نوجوان حقیقت فیلم را با واقعیت عالم خارج و زندگی روزانه درمیآمیزد؛ و این جـزء اولیـن مسائلی است که در چنین ارتباطی مطرح است. براساس چنین دیدگاهی دنیایی که در فیلمها مجسم میشود، انعکاس حقیقی دنیای واقعی ما نیست و تصور این موضوع که اینگونه فیلمها باعث گـمراهی نـوجوانان کمتجربه بشود، اغراقآمیز نخواهد بود زیرا نوجوانان عصر و دوره ما زندگی بر روی پرده سینما را واقعیت میپندارند.
بهطور کلی، مسائل و مشکلات نوجوانان امروزی از طرفی و تأثیر و نفوذ فیلم و سینما از طرف دیگر، موجب آن گـردیده کـه در بـسیاری از ممالک، برخی از نویسندگان و صاحبنظران بـین ایـن دو عـامل رابطه مستقیم و موثری را فرض کنند و سینما را تنها عامل نابسامانیهای زندگی نوجوانان و در مواردی تنها انگیزه ایشان به ارتکاب خطا و بزهکاری بیابند. البـته بـا وجـود اینکه تأثیر سینما در نوجوانان را نمیتوان نادیده گرفت، امـا تـا آنجا که تحقیقات و تتبعات علمای علم رفتار بشری نشان میدهد، هنوز رابطه صددرصد مستقیمی بین دیدن «یک فیلم» و ارتـکاب «یـک بـزه»دیده نشده است.
تأثیر فیلم و سینما در نوجوانان و جوانان و اینکه این تـأثیر تا چه اندازه بتواند ایشان را نسبت به سنتهای اجتماعی بیاعتنا و سرکش سازد، بستگی به عوامل متفاوت و متعددی دارد کـه مـهمترین آن ها عبارت است از: مقام و موقعیت نوجوانان در خانواده و اجتماع. به عبارت دیگر، نوجوانان و جوانانی بیشتر در معرض همانندی با زشتیها و ناباوریهای عالم فیلم و سینما هستند کـه خـلائی در زنـدگی خانوادگی و اجتماعی، آن ها را مستعد و پذیرا نموده است و الا هر نوجوان و جوانی با دیدن هـر فـیلمی در خـطر فساد و تباهی نخواهد بود. پذیرفتن پلیدیها احتیاج به زمینه مساعدی دارد که در اکثر موارد از قـبیل بـه وسیله مـحیط خانوادگی و اجتماعی نوجوان فراهم گشته است.
وجود این تاثیرات بسیار قوی و جذابیت های بصری و قهرمان سازی های بعضاً خیالی سینما در مقابل وجود اخبار راست و دروغ در رابطه با ابتذال در محیط فعالیت سینما و به اصطلاح پشت صحنه ساخت آثار سینمایی ، موجب گردیده تا بسیاری از خانواده ها در جوامع با فرهنگ های مختلف، رویکرد های متفاوتی در جهت حضور یا عدم حضور فرزندان خود در این عرصه داشته باشند.
نحوه ورود و آموزش سینما از طریق آموزشگاه های سینمایی ، عضویت در گروه های رسمی و غیر رسمی هنری، گذراندن تحصیلات دانشگاهی و آکادمیک و نگاهی به تاثیرات آنها
بسیاری از آموزشگاه های سینمایی در رشته های مختلف مرتبط با سینما (منجمله بازیگری،نویسندگی،کارگردانی ،طراحی صحنه،گریم و …) اقدام به جذب هنرجو می نمایند.از بین رشته های موجود بیشترین علاقه مندی و تمایل نوجوانان و جوانان حضور در زمینه بازیگری است. البته این این اتفاق ویژه نوجوانان و جوانانی است که توانایی مالی و اقتصادی پرداخت شهریه آموزشگاه های سینمایی و حضور در کلاس های مرتبط را دارا می باشند.در واقع بسیاری از این آموزشگاه ها با شعارهایی نظیر: کشف استعداد و شکوفایی بالقوه های فردی کودک و نوجوان و جوانان و برطرف کردن مشکلات فردی، ضعف شخصیت، خجالت، استرس و… و کار روی بالابردن تمرکز آنها از طریق بالا بردن و ایجاد دید ادراکی، گوش ادراکی و بالابردن دقت دیدن و شنیدن ، فعالیت نوجوان در فضای مناسب با استاد مجرب به منظور بروز استعدادهای خود و البته پیدا نمودن نقاط ضعف خود،کار روی استایل و بدن کودکان و نوجوانان و جوانان (ایستادن، نشستن و راه رفتن صحیح و رفع مشکلات رفتاری بدن که در سلامتی فیزیکی و اعتماد بنفس آنها بسیار مفید و ضروریست)،رفع هرگونه ضعف و مشکلات شخصیتی در فضای سایکو درام و تئاتر درمانی ، بالا بردن اعتماد بنفس ، رفع مشکلات روابط عمومی، حمایت و همراهی به منظور ورود به عرصه سینما و تلویزیون و…… ، اقدام به جذب هنرجو می نمایند و در واقع بعضی خانواده ها و فرزندانشان با آرزوهای بسیار عمیق پا به این راه می نهند، در رابطه با محیط های آموزشگاهی بی شک بر اساس نوع و نحوه آموزش دیدگاه های متفاوت خوب یا بد وجود دارد ، ولی اینکه گذراندن دوره های آموزشی به چه میزان می تواند باعث رشد و شکوفایی و پرورش نوجوانان گردد بسته به نوع و کیفیت آموزش متفاوت خواهد بود.
البته طبیعی خواهد بود که آموزش می تواند شرایط و بسترهای ورود به عرصه سینما را بهتر و هموارتر نماید ولی همیشه این راه نتیجه بخش نخواهد بود و گاهاً بسیاری افراد با این دیدگاه و با وعده های اشتباه برخی موسسات سودجو دچار آسیب اقتصادی و روحی شده اند که جبران آن شاید تا سالها امکان پذیر نبوده باشد و در برخی موارد آسیب های روحی وارده می تواند تا آخر عمر با افراد همراه باشد.راه دیگری که تعداد بسیاری از نوجوانان و جوانان در جهت رویای ورود به عرصه جذاب و رویایی سینما به سوی آن حرکت می نمایند ، از طریق عضویت به صورت رسمی یا غیر رسمی در گروه های فعال در عرصه های تئاتر و فیلم سازی می باشد. مسائل پیش روی نوجوانان و جوانان در آموزشگاه های سینمایی ، در مقابل مخاطرات و معضلات پیش روی آنها در عضویت در این گروه ها ، بسیار ناچیز خواهد بود.گرچه بعضاً افرادی نیز در این شیوه به شهرت رسیده و افراد موفق در کار خود بوده اند ولیکن در مقابل بسیاری از افراد نیز ناموفق ، ناکام، سرخورده و …. بوده اند.
به نظر می رسد منطقی ترین راه ورود گذراندن دوره های دانشگاهی و آکادمیک و تحصیلات تکمیلی خواهد بود.بسیاری از افراد تحصیلکرده و اساتید رشته های مختلف سینمایی در حال فعالیت به صورت حرفه ای در عرصه سینما می باشند.دانشجویان در حین تحصیل و پس از فارغ التحصیلی منتظر کسی نخواهند بود و به صورت خودجوش اقدام به فعالیت نموده و دانش علمی خود را در کنار تجربه و علم اساتید تبدیل به خلق اثر می نمایند.با تمام این توضیحات ، دغدغه های خانواده ها در رابطه با مسائل مرتبط با فرزندان از لحاظ روحی و جسمی ، شرایط مالی و اقتصادی آنها در آینده با ورود به سینما بسیار حائز اهمیت بوده و بهترین توصیه برای نوجوانان و جوانان انتخاب آگاهانه و بررسی تمامی جوانب بر اساس توانمندی های شخصی و خانوادگی می باشد. زیرا هنر سینما بر خلاف جذابیت های ظاهری که هیچ کس منکر آن نخواهد بود ، بسیار آمیخته با صنعت و سیاست می باشد و با تغییر در سبک زندگی در جامعه ،تغییر در شرایط اقتصادی ، اجتماعی و سیاسی ، می تواند دچار دگرگونی های فراوان باشد.
ارسال دیدگاه
مجموع دیدگاهها : 0در انتظار بررسی : 0